Υπάρχει ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται σε κάθε κύκλο του Αναπτυξιακού Νόμου. Ο επενδυτής ετοιμάζει φάκελο, πληρώνει σύμβουλο, περνάει την αξιολόγηση — και μετά κολλάει σε κάτι που κανείς δεν συζήτησε σοβαρά στην αρχή: πρέπει να αποδείξει ότι έχει το δικό του κομμάτι.
Το κομμάτι αυτό δεν είναι μικρό και δεν είναι διαπραγματεύσιμο.
Τι ακριβώς ζητά ο νόμος
Ο ισχύων Αναπτυξιακός Νόμος είναι ο ν. 4887/2022.[1] Η βασική απαίτηση που αφορά τα κεφάλαιά σου διατυπώνεται ως εξής: η οικονομική συμμετοχή του φορέα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 25% του ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης, και αυτό το 25% πρέπει να μην περιέχει καμία κρατική ενίσχυση.[2]
Η δεύτερη πρόταση είναι αυτή που ξεχνιέται. Δεν αρκεί να βρεις χρήματα από οπουδήποτε. Αν τα χρήματα προέρχονται από άλλη επιδότηση ή από ενισχυμένο δάνειο με κρατική εγγύηση, δεν μετράνε ως ίδια συμμετοχή. Πρέπει να είναι καθαρά δικά σου ή καθαρά ιδιωτικά.
Τι μετράει ως ίδια συμμετοχή
Οι μορφές που γίνονται δεκτές είναι συγκεκριμένες. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:[2]
| Μορφή | Τι σημαίνει στην πράξη |
|---|---|
| Νέα εισφορά μετρητών | Οι εταίροι ή μέτοχοι βάζουν νέα χρήματα και αυξάνεται το μετοχικό ή εταιρικό κεφάλαιο. |
| Κεφαλαιοποίηση αποθεματικών | Υπάρχοντα αποθεματικά της εταιρείας μετατρέπονται σε μετοχικό κεφάλαιο. |
| Υφιστάμενα αποθεματικά | Χρησιμοποιούνται αποθεματικά που ήδη βρίσκονται στον ισολογισμό. |
| Πώληση παγίων | Ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, με απόδειξη ότι η πώληση είναι εφικτή. |
| Τραπεζικό δάνειο | Η μόνη μορφή εξωτερικής χρηματοδότησης που αναγνωρίζεται ρητά. |
Πού σκοντάφτει στην πράξη
Στα χαρτιά οι πέντε επιλογές μοιάζουν αρκετές. Στην πραγματικότητα, για μια μικρή ή νέα επιχείρηση οι τέσσερις από τις πέντε είναι συχνά κλειστές από την πρώτη μέρα.
- Αποθεματικά δεν υπάρχουν όταν η εταιρεία είναι νέα ή όταν τα κέρδη των προηγούμενων χρήσεων έχουν ήδη διανεμηθεί. Μια εταιρεία ειδικού σκοπού που συστάθηκε για το συγκεκριμένο έργο ξεκινάει από το μηδέν.
- Πάγια προς πώληση δεν υπάρχουν, ή υπάρχουν αλλά η πώλησή τους θέλει μήνες — χρόνο που το χρονοδιάγραμμα της επένδυσης δεν έχει.
- Το δάνειο δεν εγκρίνεται για τον λόγο που νομίζεις. Η τράπεζα δεν κρίνει μόνο αν το έργο είναι καλό· κρίνει τι εξασφαλίσεις έχεις σήμερα. Ένα βιώσιμο έργο με εγκεκριμένη επιδότηση μπορεί κάλλιστα να απορριφθεί επειδή ο φορέας δεν έχει ακίνητη περιουσία να βάλει υποθήκη.
- Τα μετρητά των εταίρων είναι όσα είναι. Αν ήταν αρκετά, δεν θα συζητούσαμε.
Έτσι προκύπτει η κατάσταση που βλέπουμε συχνότερα: εγκεκριμένο έργο, σωστοί αριθμοί, και ένα κενό 60.000 ή 150.000 ευρώ που δεν καλύπτεται από καμία από τις παραπάνω γραμμές.
Η επιλογή που δεν γράφεται στα έντυπα
Προσέξτε ξανά την πρώτη γραμμή του πίνακα: νέα εισφορά μετρητών από τους εταίρους, με αύξηση του κεφαλαίου. Ο νόμος δεν λέει πουθενά ότι οι εταίροι πρέπει να είναι οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν και πέρσι.
Αν μπει νέος μέτοχος και βάλει μετρητά σε αύξηση κεφαλαίου, αυτά τα χρήματα είναι ίδια κεφάλαια. Είναι ιδιωτικά, δεν περιέχουν κρατική ενίσχυση, και καλύπτουν τη συμμετοχή κανονικά.
Πρακτικά σημαίνει ότι το κενό του 25% δεν είναι μόνο τραπεζικό πρόβλημα. Είναι και πρόβλημα εύρεσης συνεπενδυτή. Και έχει μια διαφορά που αξίζει να ζυγίσετε: η τράπεζα θέλει εξασφαλίσεις και τόκους ανεξάρτητα από το πώς πάει το έργο, ενώ ο ιδιώτης επενδυτής παίρνει ποσοστό και ρίσκο μαζί σας.
Δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση. Δίνετε κομμάτι της εταιρείας, και αυτό δεν επιστρέφεται. Αλλά όταν η εναλλακτική είναι να χαθεί η έγκριση, το ερώτημα αλλάζει: προτιμάτε το 70% ενός έργου που γίνεται ή το 100% ενός που δεν έγινε;
Τι χρειάζεται για να πείσει
Ένας ιδιώτης που καλείται να βάλει 100.000 ευρώ σε αύξηση κεφαλαίου δεν ρωτάει τα ίδια πράγματα με τον αξιολογητή του φακέλου. Ρωτάει τρία:
- Τι ακριβώς αγοράζω. Ποσοστό, κατηγορία μεριδίων, δικαιώματα στη διοίκηση, τι γίνεται σε μελλοντική αύξηση.
- Πότε και πώς βγαίνω. Μέρισμα, εξαγορά του μεριδίου σε ορίζοντα ετών, ή πώληση — με νούμερα, όχι με προθέσεις.
- Τι γίνεται αν στραβώσει. Αν η επιδότηση καθυστερήσει ή ανακληθεί, ποιος σηκώνει τη ζημιά και με τι σειρά.
Αν οι απαντήσεις δεν είναι γραμμένες πριν τη συνάντηση, η συνάντηση δεν οδηγεί πουθενά. Ο φάκελος της επιδότησης δεν τις περιέχει — είναι γραμμένος για άλλον αναγνώστη.
Πριν κάνετε οτιδήποτε
Δύο πράγματα αξίζει να ελεγχθούν με τον σύμβουλο και τον λογιστή σας, γιατί αλλάζουν τα δεδομένα:
- Χρονισμός. Πότε ακριβώς πρέπει να αποδειχθεί η ίδια συμμετοχή σε σχέση με την υπαγωγή και τις εκταμιεύσεις — μια αύξηση κεφαλαίου θέλει τον χρόνο της.
- Αλλαγή μετοχικής σύνθεσης. Το αν και πώς επηρεάζει την υπαγωγή, ιδίως όταν η μοριοδότηση του φακέλου στηρίχθηκε σε χαρακτηριστικά του φορέα.
Αυτό το κείμενο περιγράφει το πλαίσιο όπως ισχύει τον Οκτώβριο 2026 και δεν αποτελεί νομική, φορολογική ή επενδυτική συμβουλή. Οι όροι κάθε καθεστώτος ορίζονται στην εκάστοτε προκήρυξη.
Έχετε εγκεκριμένο ή υπό προετοιμασία έργο με κενό στη συμμετοχή;
Καταχωρήστε το στο δίκτυο με NDA. Το βλέπουμε πρώτοι εμείς, και παρουσιάζεται μόνο σε επενδυτές που δραστηριοποιούνται στον κλάδο και στο μέγεθός σας.
Καταχώρηση έργου Έκθεση βιωσιμότηταςΠηγές
- Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων & ΣΔΙΤ — ependyseis.mindev.gov.gr, επίσημη πληροφόρηση για τον ν. 4887/2022.
- Ανάλυση μορφών ίδιας συμμετοχής — Επενδυτική Ηπείρου. Το ποσοστό 25% επί του ενισχυόμενου κόστους επιβεβαιώνεται και από άλλες δημοσιεύσεις συμβούλων επενδύσεων.
Για τους δεσμευτικούς όρους ισχύει πάντα το κείμενο της εκάστοτε προκήρυξης στον επίσημο ιστότοπο του Υπουργείου.